Natuurkracht

Wat zou de natuur doen?

Natuurkracht is een initiatief van Het Limburgs Landschap, Natuur en Milieufederatie Limburg, ARK Rewilding Nederland, Natuurmonumenten, Wereld Natuur Fonds, IVN en Staatsbosbeheer met steun van de Nationale Postcode Loterij. Het fonds en innovatieprogramma dat burgers, ondernemers en overheden inspireert, uitdaagt en ondersteunt om natuur in te zetten als bron voor ideeën, technologieën en plannen die duurzaam helpen tegen klimaatverandering en wateroverlast in het Zuid-Limburgse landschap, met name in het Geul- en Gulpdal. We laten ons inspireren door de natuur én elkaar om samen te leren hoe we droge voeten houden.

Fonds

Het fonds binnen Natuurkracht biedt een unieke kans om direct iets te doen voor de natuur en tegelijkertijd het risico op overstromingen te verkleinen. Door het stimuleren en financieren van beeldvormende projecten van de initiatiefnemers, groepen van burgers, agrarische natuurverenigingen, maatschappelijke organisaties, heemkundekring, terreinbeheerders of andere betrokkenen kunnen we samen het verschil maken in de praktijk. Voorbeelden van projecten waar het fonds zich op richt zijn het aanplanten van bomen op de hellingen, het herstel/de aanleg van graften, de aanleg van natuurvriendelijke oevers of het aanleggen van natte natuur en natuurlijke wateropslag.

Kijk voor meer informatie op www.natuurkracht.org.

Lees meer over Natuurkracht

De reis van de druppel

Er zijn verschillende oorzaken van wateroverlast in Limburg. Bij Natuurkracht gaan we uit van de natuur als bondgenoot bij het voorkomen van wateroverlast in het Zuid-Limburgse landschap. We pleiten voor natuurlijke oplossingen zoals het herstellen van graften, bossen aanplanten, drainage’s verwijderen, wadi’s aanleggen en ruimte geven aan meanderende beken. Zo vertraagt het water en gebruiken we de natuurlijke sponswerking van het landschap.

Een regendruppel bereikt te snel de grond

Oorzaak is het ontbreken van vegetatie of het (tijdelijk) ontbreken van landbouwgewas op akkergrond. Er is geen bladerdek dat regendruppels kan opvangen.

Een regendruppel dringt niet in de grond

Door bodemverdichting, chemische bestrijdingsmiddelen, verslemping van kale leembodems en verhardingen zoals asfalt en dakpannen kan regenwater steeds minder goed in de bodem infiltreren.

Eenmaal in de grond komt regenwater er te snel weer uit

Door drainages en andere ingrepen wordt water sneller naar beken afgevoerd, terwijl het van nature langer in bronnen, moerassen en natte bodems wordt vastgehouden.

Eenmaal in de beek wordt water te snel doorgevoerd

Wanneer beken worden rechtgetrokken en natuurlijke obstakels verdwijnen, wordt water minder lang vastgehouden en neemt de kans op wateroverlast en verdroging toe.

Lees meer over natuurlijke oplossingen tegen wateroverlast

Bekijk de klimaatwandeling door Ingendael

Open kaart

Wat zou de natuur doen?

Hagen leveren een boost aan biodiversiteit en zorgen ervoor dat water beter kan worden opgenomen in de bodem. Door hoog in het stroomgebied (struweel)hagen te planten wordt water langer vastgehouden en vertraagd afgevoerd naar de Geul en de Gulp. Daarom werd op 25 november 2024 gestart met de aanplant van de eerste stukken van de langste haag van Limburg. Het planten gebeurde samen met zo’n 200 enthousiaste vrijwilligers, die bij het planten ook uitleg kregen over de functie en het doel van deze aanplant. In dit project werken Het Limburgs Landschap en de agrariër Bjorn Kleijnen (Heuvel Angus) uit Simpelveld nauw samen. In hetzelfde Natuurkracht-project worden ook graften hersteld. Graften zijn door de mens gemaakte ‘traptreden’ in het landschap. De steile Zuid-Limburgse hellingen waren onder andere door erosie slecht bewerkbaar voor de landbouw. Door dwars op de helling stroken te beplanten, werd de bovenliggende grond tegengehouden. Zo ontstonden langzaamaan horizontale percelen met daartussen hoogteverschillen met beplanting: de graften. In de loop der jaren zijn veel graften, en dus ook hun watervasthoudende functie, verdwenen. Het water stroomt daardoor snel af naar in dit geval de weg, de Eyserbeek en uiteindelijk naar de Geul. Door op de hoge delen van de steile hellingen in het Heuvelland deze graften te herstellen, wordt het water langer vastgehouden en krijgt het de kans om in de bodem te trekken.